lekuan ezinik ez, or- dea. Batzuk bizkorra- go eta beste batzuk as- tiroago, abestu zituz- ten balearen omenez- ko bederatzi bertsoak. «Gora oriotarrak esan beldur gabe» esateko soilik etorri ziren guz- tiak bat. Txaloz hartu zuten oriotarrek Ler- txundi eta hiru aldiz kantatu zuen hark, he- rritarren gogoa esker- tu aldera-edo. Balea agertu zen gero, eta aztoratu ziren orduan guztiak. «Balea, ba- lea». Animalia erral- doi haren irudirik onena atera asmoz ur ertzeraino, ausart, jai- tsi zen emakumeak ez du bere- halakoan ahaztuko haren han- ditasuna, ez behintzat uraren freskoa ahaztu artean. Haren bizibidea arrantzaleek giza ogibide egin zutenetik, ba- lea arriskuan dagoela-eta hura babesteko konpromisoa hartu dute oriotarrek, orain. Inoiz ez omen da beranduegi. 2001eko maiatzaren 15a -- XII. urtea -- 3.241. zenbakia   egunkaria@egunkaria.com www.egunkaria.com ASTEARTEA E rruz hurbildu zen atzo jendea Orioko herriko barraren aurrera. Haitz gogor eta punta zorrotzen gai- nean nola edo hala eseri ziren gehienak, eguzki galdatan. Atzoko egunak merezi zuen, or- dea, horrenbeste. Benito Ler- txundi baleari jarritako bertso- ak kantatuaz agertzekoa zela beste ezer garbirik ez zekien han inork, baina ez zeuden han- dik alde egiteko ere. Harkaitz hegal batean aurkitu genituen Martxel Genova eta Joxe Etxeberria oriotarrak la- runbateko ospakizunez hizke- tan. «Egun handia izan zen, es- tropadak irabazitakoan baino lau halakoz jende gehiago zego- en kalean. Gu ere hantxe ginen arrantzale jantzita; egun bere- zia izan zen», zioen Genovak. «Bereziagoa da gaurkoa», hartu zuen orduan hitza Etxeberriak. Haien ahotik jaso genuen balea agertu zen egunekoaren berri. «1901 urtean, maiatzaren 14. egunean agertu zen hamabi metro luzeko balea Orion, ma- rruka», azaldu zigun Etxebe- rriak. Bost trainerutan joan omen ziren bertako arrantzale- ak, arpoi eta guzti hura hiltzeko asmoz; nahiko lan izango zuten gizonek!», gaineratu zuen Ge- novak, 46 urte itsasoan eman dituenaren eskarmentu hitze- kin. Garai bateko arrantza kon- tuez hizketan utzi genituen gi- ATZEKOZ AURRERA Ainara Argoitia y   ORIO Barran balea agertu zen egunaren 100. urtemuga zen atzo eta hura gogoratzeko Benito Lertxundik balearen omenezko bertsoak abestu zituen zakilixut GARI GARAIALDE Goian, Ameriketatik ontzia; atzean Orioko barran agertu zen balearen parekoa du. Benito Lertxundi, balearen omenezko bertsoak abesten, beheko irudian. zonak, emakume multzo bat «balea, balea!» deiadarka ari zela ohartu ginenean. Orain hogei urteko jantziak soinean, otarra besoan, eta za- pia buruan zutela agertu ziren atzo Nieves Arruti, Fatima Uranga eta beste zenbait lagun Orioko barrara. San Martingo baselizatik barran itzal handi bat ikusi zuela-eta zer ote zen ikustera jaitsi zela esan zigun Arrutik, atzo ehun urte gertatu zena azaldu nahian. Halako batean iritsi zen Ame- riketatik ontzia; ez kosta barik. Arraunlari gazteen artean zen Benito Lertxundi abeslaria. Harkaitz ertzera hurbildu zire- nean lema utzi, gitarra hartu eta kantuan hasi zen. Haizeak era- maten zituen haren hitzak, eta ez zen erraza barratik haren doi- nuei jarraitzea. Borondatea den Balea itzuli da Oriora!