Egunkaria
y larunbata y 2002ko urriaren 12a EGUNHARIA KULTURA 42 Iñaki Uriarte y BILBO Benito
Lertxundik barnean da- rabilen sortaldeari
begiratu dio oraingoan. Elkar
disketxearen eskutik hamaika kantu berri
da- karzkigu Nere
ekialdean izeneko lanean;
astelehenetik aurrera salgai izango den
hamahiruga- rren diskoan, alegia. Zazpi
urte- ko etenaren amaiera
ospatzeko bost kontzertu eskainiko
ditu Euskal Herrian eta beste
hiru Madril eta Bartzelonan.
«Badut nik inpresioa nire bai- tan gure barruan baditugula geure puntu kardinalak. Baditu- gula gure iparra, gure hegoa, gure mendebala eta gure ekial- dea. Alde batetik, Pessoaren fi- losofia hori guztia eta nire alde- tik egin ditudan gauzatxo ba- tzuekin konturatu naiz, jarrera kultural bezala, ekialdeko haize- txo bat bezala datorkidala disko hau», azaldu zuen kantariak. Puntu kardinaletan abiapun- tua hartzen duen disko batetik espero zitekeenez, naturarekiko lotura erakusten du ostera ere Lertxundik. Lurra eta haizea go- mutan hartzen ditu, baina batez ere itsasoa da ikusmiran dauka- na. Diskoari izena ematen dion kantua bera, Txiki Larrañaga Orioko patroiari eskainia, kresal usainaz dator. Bizitzaren eta he- riotzaren arteko zubia ere ondo presente dago Lertxundiren hainbat kantutan, bai Fernando Pessoaren hitzetan zein Pete Seeger miretsiaren doinuetan ere oinarritutakoetan. Maitasun tantak Itxaro Bordak isurtzen ditu. Halaber, Levy Shankar musikari judutarraren kantu ba- ten bertsioa egin du. Berrikuntzen kapituluan, An- gel Unzuren ekarpena nabar- mena da. Orioko kantariak le- henengo aldiz egin du lan ekoiz- le batekin. «Izen batzuen artean mutil honena gogoratzen nuen, polibalentea da, erro askotakoa. Ziur soka bat duen gitarra emango baliote gauza izango li- tzatekeela hari ere soinua atera- tzeko», laburbildu zuen. Hala ere, Unzuren lana ez da moldaketetara mugatu, diskoan gitarra akustikoak, bouzouki-a eta perkusioa
ere jo baititu. Ho- rrek guztiak
komunikazioa are- agotu eta Lertxundiren
berezko kantuak aberastu egin
ditu. Ekaina eta uztaila
bitartean gauzatu den lan honen
graba- zioa eta nahasketa Jean
Phoca- sen esku egon da.
Nere ekialdean Benito Ler- txundiren hamairugarren dis- koa da, 1971 urrun hartan Ez dok
Amairu ospetsua plazaratu zuenetik. Hamarkada bat Pessoari begira Pessoaren poesia lantzeko gri- na ez da berria Benito Lertxun- direngan. Kantariak berak aitor- MUSIKA. Kantu berriak aurkezteko bira egingo du azaroan Euskal Herriko hiriburuetan, Madrilen eta Bartzelonan Benito Lertxundi eta
Fernando Pessoa bat
eginik Kantari
oriotarrak 1974an ‘Ez dok Amairu’-rekin hasitako ibilbidean hamahirugarren
lana egiten du
‘Nere ekialdean’ disko berriak; poeta portugaldarraren bost poema musikatu
ditu MARISOL
RAMIREZ / ARGAZKI PRESS Benito Lertxundi kantari oriotarra, atzo,
Bilbon. bakana dakar
Lertxundik. «Pessoa niretzako ez da
oler- kari soila. Gehiago, niri
gehia- go interesatzen zait agian
Pes- soa filosofoa poeta
baino». Jardunaren zailtasunak
age- rian utzi ditu oriotarrak.
«Pes- soarena filosofia poetikoa
da. erabiltzen du poetika bat,
hiz- kuntza bat berak munduari
be- giratzeko duen modu hori
no- labait azaltzeko eta, noski,
ez da erraza». Lertxundiren begietatik, «berak erabiltzen duen hizkun- tza oso zehatza da, lehen begi- radan oso sotila eta soila ema- ten duena gerta liteke bost olerki horietako edozein izan daitekeela tesi handi bat egite- ko moduko abiapuntua. Hori sumatzean batek beldurra sen- titzen du», aitortu zuen. Disko hau zuzenean aurkez- tuko du bira berezian. Azaroa- ren 2an Miarritzeko Jaialdien jauregian hasiko du, 8an Iruñe- ko Gaiarre antzokian izango da, 14an Madrilgo Arte Ede- rren Zirkuluan joko ditu kantu berriak, eta azaroaren 21ean ORIOKO PATROIA GOMUTAN
Txiki Larrañaga eta
kaioa Arrauna beti gertu izan duen
arren, duela lau bat urte Orioko trainerua
itsasoraino segitu eta han ezagutu zuen hurbilagotik Larrañaga. Kantua Orioko patroia hil ondoren idatzitakoa
da. «Berandu samar irten ziren eta gainera
langarra zen, eta gai- nera itsasoa oso
trakets. Itsasora irten ginenean hura guztia onuragarria izan zen, ikaragarrizko une magikoa izan
zelako». Patroi lanetan Txiki Larrañaga
bera zihoan. «Lehenengoz iku- si nituenean
hango ur soinuak, egur soinuak eta arraunlarien oihuak ikusi nuen traineruak bazuela bizitza propioa,
bazuela traineruak berak joan nahi bat.
Ilunabar hartan beti kaio bat zegoen
traineruaren gainean». Handik urtebetera
Larrañaga istripuz hil zen. «Bat-batean etorri zitzaidana burura izan zen entrenamenduan
ikusitako kaio hura. Oso hunkitua sentitu
nintzen eta instante hartan gauzatxo bat
idatzi nuen, eta konturatu nintzen kaioa zela hitz egiten zuena». Gero hitzak lantzeko orduan kaioari eman
zion narratzaile lana, Larrañagari
eskainia. eta 22an bi kontzertu
eskainiko ditu Lertxundik
Bartzelonan, L’Espai aretoan, hain zuzen
ere. Lehen aurkezpen birako
azken hiru kontzertuak Euskal
He- rrian emango ditu:
azaroaren 28an Gasteizko Principal
antzo- kian, 29an Donostiako
Kursaal auditorioan eta
azaroaren 30ean Bilboko Euskalduna
jau- regian. tu zuenez, hamarkada bat zera- man Pessoaren lanak musikatu nahian. «Pessoa oso maitea dut eta Pessoa pixka bat tratatzeko gogoa nuen. Denbora dezente pasatu nuen, hasteko itzuli egin behar zirelako eta itzulketa ho- rrek nahiko beldur ematen zi- dalako». Lan honetan hitzen erdiak, bost, idazle portugal- darrarenak dira. Poeta
lisboarraren ikuspegi BENITO LERTXUNDI Kantaria «Larrañaga hil zela jakin nuenean bat-batean
etorri zitzaidana
burura izan zen Orioren entrenamenduan ikusitako kaio hura»
«Pessoa niretzako ez
da olerkari soila.
Niri gehiago
interesatzen zait
agian Pessoa filosofoa poeta baino»