1811ko irailean, aurrekoaren ostean, Reille Nafarroako Jenerala eta Gobernadore berak ateratako bandoa (1), non bere herkideen artean gerrilaririk duten herriei isun bat ezartzen zaien. Pasarte batzuetan horrelaxe dio:

    En nombre de Su Magestad El Emperador de los franceses, Rey de Italia, Protector de la Confederacion del Rhin, Mediador de la Confederacion Suiza, &c. Conde de Reille, General Nafarro-coa Governadorea, eta Ayudante-Campo Emperadore-ena naizen partez.
    Mariscal Duque Istriaco-ac mana-tu du Nafarro-aco Reino-ac paga dezala oguei milloi erreal vellon-en multa.(…)
    Disposicio onen vistan preciso da multa au paga dezaten Brigante-ac dituzten Erriac, ta oro-bat oi-ci ongi eguite-co deseoa eracutsi duten-ac; baña ez Briganteric duten Erri-ac, ta deseoa, ta vorondate ona-requin gobierno-aren orden-ai zuzen obedeci-tu dioten-ac; oiec beardute izan osoqui libre multa onetatic. Onen vista decreta-cen dut modu onetan.
    Articulo I. (…)
    Articulo IX. Intendentea, Diputacioa, Esquadroi-aren aincindari edo Guefea Mendiri Policiaco Direccioa duena: baita-ere Columna, eta egotez dauden tropen Comandante guztiac daude encargatu-ac bacoiza tocazen zaion partean beguira-ce-co lazqui presenteco decreto on-en cumplimentua zuzen ta puntualque eguiteco.
    Eguiña Iruñe-co Palacio-an Buru-illa, edo Septiembre-aren 25 de 1811. Divisio-co Generala, Gobernadorea: Firmatua:=Conde Reille.-Copia fielqui aterea: Nafarroa-co Intendentea: Jul. Bessieres

-----------------

    (1) OLÓRIZ, H.: op. cit., 346-347; APAT-ECHEBARNE, A.: Una geografía diacrónica…, op. cit., 147-149 orrialdeak; JIMENO JURIO, José María: Historia de Navarra y de sus lenguas, op. cit., 202 orrialdea.

---

Imanol Trebiño, 2003-07-25