|
|
|
|
Hona hemen Andra Mari Parrokiaren historiaren zenbait data. Urtez urte, egunez egun, eliztar guztion laguntzaz hazten ari den bizitzaren adierazpide dira.
Lasai irakurri eta erreflexioa egin ondoren, batek pentsa dezake: Hau bai dela eskuzabaltasuna eta ezkutuko lana! Historia liluragarria azaltzen da datu hauetan, benetan. Datuak anitz izanik, haietariko batzuk besterik ezin azaldu.
María Díaz de Haro, Portugaleteko fundatzailearen aginduz Andra Mariren omenez tenplu bat eraikitzen da. Lehen tenplu honetatik "Andra Mari"-a, Andra Mariren irudia, besterik ez zaigu geratzen. Hasierara joan
Tenplu berriaren eraikuntzaren hasiera. Hasierara joan
Guiot de Beaugrant-ek hasitako eta Juan de Beaugrant-ek eta Juan de Ayalak amaitutako erretaula nagusia galgatzen du Juan de Imbertok. Hasierara joan
Urte honetan gaur egungo tenplua amaituta zegoela adierazten duten dokumentuak daude. Hasierara joan
Gaur egungo dorrearen aurrekoa bukatzen da. Hasierara joan.
Gaur egungo organoaren aurrekorako gastuak azaltzen dira. Lorenzo de Arrazola maisu organeroak egina da. Hasierara joan
Uztailak 30. Portugaleteko ordezkariek Roke Deuna Portugaleteko Patroia izendatzen dute.
Bigarren guda karlista. Portugaleteko bonbardaketan tenpluaren dorrea suntsituta gelditzen da.
Herriaren dirua eta Manuel Calvoren 30.000 pzta direla medio, dorrea berreraikitzen da.
Alboetako koroen proiektua eta lanak, eta erdikoaren erreforma, burutzen dira, Julio Saracíbar arkitektoak 1894ko maiatzaren 20an sinatutako baldintzetan. Sotera de la Mier andreak ordaindu zituen lanak.
Pulpitua jartzen da.
Gaur egungo organoa erosten zaio Epinal-ko (Vosgues, Frantzia) Henri Didier etxeari.
Otsailaren 27an tenplu parrokialari Basilika titulua ematen dio Pio XII-ak.
Andra Mari Eliza Euskal Herriko monumento historiko-artistikoa izendatzen da. Teilatua eta leihoak konpontzen dira.
Irailan erretaula nagusiaren konponketa hasten da. Bizkaiko Aldundiak lana hiru espezialista bizkaitarrei ematen die. Azaroan hala beharrez eta oso egoera latzean aurkitzen da orain San Antonio kaperan kokatutako Kristo gotikoa. Birmoldatzen da.
Urtarrilan erretaula nagusiaren birmoldaketa lanak amaitzen dira.
Irailaren hasieran higadurak eta narriadurak urteetan eragindako kalteak konpontzen hasten dira aurrekaldean eta kanpaindorrean. Udalak sortutako Eskola-Tailerraren ikasleek egiten dute lana.
Apirilaren 3. igandean "Nuestra Comunidad" (Gure Komunitatea) orrialde informatiboak argitaratzen dira estraineko aldiz.
Urtarrilaren 19an tenplua ixten dugu birmoldatze osoa egiteko.
Abuztuaren 6an berrirekitzen da tenplua, berriztatzearen ondoren. Aldaketa ugari dago: lehenago Neketako Amaren kapera zeritzonetik (oraingoko Salazar kaperatik) Sortzez Garbiaren kaperara eraman da erretaula neogotikoa, bestean Salazartarren ustezko hilobia aurkitu baitzen. Jesusen Bihotz Sakraturen kapera zeritzonetik erretaula kendu da, bere lekuan berpizkundeko hornazina bat kasualki aurkitu ondoren. Hornazinan Roke Deunaren irudia jarri da. Alboetako nabeetan zeuden bi erretaulen ordez triptiko eta taula flamenkarrak jarri dira. Presbitergoa birmoldatu da eta Rapel Mentxakak diseinatutako aldare, bataio uhaska eta sagrario berriak egin dira. Eserleku berriak jarri dira alboetako nabeetan. Ikusgai dauden erretaula, irudi eta altzariak berriztatuak eta tratatuak daude. Gangak margoztu eta harriak garbitu egin dira. Zolua aldatu da, zolu erradiantezko berokuntza sistema berria jarriz. Lanak SURPOSA-k egin zituen, Javier Martin zuzendaritzapean (parrokiak beti zor izango dio zerbait berari eta bere lan talde osoari, haiek egindako lanagatik). Erretaulen, irudien eta altzarien berriztatzearen gastuak Bilboko Apezpikutzak, Miren Bikuñak eta Parrokiak ordaindu dituzte.
Usabiaga anai organero hernanitarrek elizako organoa konpontzen dute.
Abenduan museo parrokiala irekitzen da, 1983. arte sakristia izandako lekuan. Bertan, berriztatze lanen ondorioz kendutako elementu eta irudi ugari dago ikusgai. Lehenago, parrokiaren ondarea sailkatu du Basilikaren Lagunak izeneko elkarteak.
Roke Deuna edo Erregeen Gurtzaren kaperaren hornazinan jartzen da Errukiaren egurlan modernoa, Museo Parrokialean dagoen Errukiaren kopia dena. Miren Bikuñak ordaintzen du osorik (azken bi hamarkadetan parrokiaren ongilerik handiena izan da bera). Basilika eta Portugaleteri buruzko dokumentazio idatzia zein ikus-entzutekoa jazotzen eta sailkatzen hasten da, parrokian Bibliografi eta Dokumentazio Zentrua sortzeko asmoz.
Urrian Bibliografi eta Dokumentazio Zentrua zabaltzen da, bildutako materialeen erakusketa baten bidez.
Urtarrilaren 17an Portugaleteko Andra Mari Parrokia Interneten sartzen da. Webgunean tenplua eta museo parrokiala deskribatzeaz gain, 1991ko apirilaz geroztik hilero argitaratzen den "Nuestra Comunidad" parrokiako horri informatiboa irakurgai ere badago.
|
|
[jefuente@euskalnet.net]. |
