1 ESKUBIDEAK ETA KONSTITUZIONALISMOA
AURKIBIDEA: I Eskubideen adierazpenak: a) historikoak; b) nazioartekoak.- II Biografiak.- III. Konstituzio testuak.- IV Jurisprudentzia.- V Nazioarteko erakundeak.- VI Hainbat artikulu.
- 1776ko
ekainaren 12an Virginian egindako Eskubideen
Adierazpena: http://www.der.uva.es/constitucional/verdugo/declara_drchos_virginia.html
- Frantziako 1789ko Gizonaren eta
Hiritarraren Eskubideen Adierazpena: http://www.fuenterrebollo.com/FernandoVII/derechos-hombre.html
- Emakumearen eta Hiritarraren Adierazpena: http://www.geocities.com/Athens/Parthenon/8947/Olympe.htm
- Azken adierazpen horien erkaketa: http://www.feministasconstitucional.org/node/65
- Seneca Fallseko
Adierazpena
- http://www.ipu.org/wmn-e/suffrage.htm helbidean noiz lortu zuen estatu
bakoitzean emakumeak boto eskubidea.
b) nazioartekoak
Giza Eskubideen Adierazpen
Unibertsala (1948),
Eskubide Zibil
eta Politikoen Nazioarteko Hitzarmena (1966), eta aukerazko protokoloak
.
Ekonomia,
Gizarte eta Kultura Eskubideen Nazioarteko Hitzarmena (1966)
Giza Eskubide eta
Oinarrizko Askatasunen Babeserako Europako Hitzarmena (1950) edo: http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeTraites.asp?CM=8&CL=ENG
Horien atzetik hainbat adierazpen
zehatzagoak etorri ziren, emakumezkoei, haurrei, ezinduei, torturari, edo arraza
bereizkeriari buruzkoak, (Interneteko helbide honetan daudenak http://www.unhchr.ch/spanish/html/intlinst_sp.htm
eta
Europako
Gizarte Gutuna (Begiratu http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeTraites.asp?CM=8&CL=ENG
1961ekoa STE 035, 1996an berrikusi zena, STE 163, bigarren hori Espainiak 2000ko
urriaren 10ean sinatu zuen eta oraindik ez du berretsi);
Langileen oinarrizko
gizarte eskubideen Gutuna Europako Erkidegoak 1989an onartu zuena,
Europar
Batasuneko oinarrizko eskubideen gutuna, Nizan 2000ko abenduan onartu
zena.
1952tik aurrera nazioartean emakumearen
bereizkeriaren kontrako hainbat baliabide daude, nahiz eta oraindik estatuetan
han adierazten diren neurri guztiak betetzeke egon, bereziki ONU-NBAko hauek:
- Emakumearen eskubide politikoei buruzko
Hitzarmena, 1952ko abenduaren 20koa, - http://www.unhchr.ch/spanish/html/menu3/b/22_sp.htm -;
- Emakumearen kontrako bereizkeriaren
desagerpenari buruzko adierazpena 1967ko azaroaren 7koa - http://www.unhchr.ch/spanish/html/menu3/b/21_sp.htm -;
- Emakumearen kontrako edozein motatako
bereizkeriaren desagerpenari buruzko hitzarmena, 1979ko abenduaren 18koa
-http://www.unhchr.ch/spanish/html/menu3/b/e1cedaw_sp.htm-.
Beste batzuk ere badaude –begiratu http://www.unhchr.ch/spanish/html/menu3/b/opt_cedaw_sp.htm; http://www.unhchr.ch/spanish/html/menu3/b/24_sp.htm; edota http://www.unhchr.ch/huridocda/huridoca.nsf/(Symbol)/A.RES.48.104.Sp?Opendocument-
Eskubide politikoen esparruan interes
berezia du Atenasko
Adierazpenak bertan Europan agintean dauden emakumezkoak euren eskaerak
jakinarazten dituztelako.
II Biografiak
- Olimpe de
Gouges: http://www.webmujeractual.com/biografias/nombres/olympia_de_gouges.htm
- Mary
Wollstonecraft: http://www.historiasiglo20.org/sufragismo/biogra.htm
ere bere lana Emakumearen eskubideen
errebindikazioa
- John
Stuart Millek argitaraturiko Emakumearen mendekotasuna liburua.
- Elizabeth Cady
Stanton eta
Lucretia MOTT
III Konstituzio testuak
- Estatu Batuetako Konstituzioa: http://pdba.georgetown.edu/Constitutions/USA/usa1787.html
eta lehenengo hamar
gehigarriak
IV Jurisprudentzia
- Estatu
Batuetako1938ko epaia United States vs.
Carolene Products Co.
(304
V Nazioarteko erakundeak
Nazio Batuetako Giza Eskubideen
Batzordea eta Ekonomia eta
Gizarte Kontseilua
1999an sorturiko Nazioarteko Zigor Auzitegia;
Espainian, 6/2000
Lege Organikoaren bidez, urriaren 4koa, Gorte Nagusiek Erromako Estatutuari
berrespena ematea erabaki zuten, eta berresteko
tresna BOEn 2002ko maiatzaren
27an argitaratu zen.
VI Hainbat artikulu
1.
Oinarrizko eskubideak eta erakunde-bermea: http://www.cepc.es/rap/Publicaciones/Revistas/6/REDC_024_155.pdf
2.
Rudolf Smenden teoria: http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=26955