Profesores Vascos en la Red......Euskal Irakasleok Sarean

Unitate didaktiko hau DBH-ko 3. kurtsorantz zuzenduta dago elektrizitate ikasketan sartzeko asmoz. Asmo horrekin, proiektu interesgarria kotxe elektriko bat eraikitzea izan daiteke. Hau burutzeko zera erabiltzen jakin behar da: soldagailua, zerra elektrikoa, zutabedun zulagailua ... Horretaz gain, egitasmoak erresistentziekin lan egitera ohitzeko balio du, baita LEDak eta motorea dauzkaten zirkuitu elektrikoekin ere.

Diseinatu eta eraiki norantzaren aldaketa eta abiaduraren erreduzitzailea dituen higikari bat, hots, higidura arin eta geldoa duena eta gainera aurrerantz eta atzerantz doana: ERANSKINA- Adibide praktiko bat.

Egitasmoaren lana zirkuito elektrikoei buruzko ezagupenak aplikatzean datza, proiektu-metodoa erabiliz, aipatutako higikariaren eraiketa lortzeko.

- Mugimenduaren norantza-aldaketa, kotxeari kableen bidez lotu zaion urrutiko agintetik gertatuko da.

- Bira-abiadura aldaketa, urrutiko agintean bertan dagokion erresistentzia

elektrikoaren bitartez ebatziko da.

Aukerakotzat emango ditugu:

Desplazamendu-norantzaren arabera pizten diren argiez kotzeari jartzea

Esate baterako atzerantz gorria eta aurrerantz berdea

- Urrutiko agintean argitxo bat edukitzea tentsio elektrikoa dagoenentz jakiteko.

- Kotxeari nahi dugun karrozeria ipintzea.

Elektrizitatearen oinarrizko ezagupenak praktikatu.

Teknologiaren oinarrizko eragiketak erabili: trazatu, moztu, itsatsi, soldatu,.

Diseinurako eta eraiketarako gai egin.

Proposamenarekin zerikusia daukan hiztegia eskuratu.

- Neurtu eta ikur elektrikoak identifikatu. Adibidez, erresistentzia baten balioa kolore- bandez edota polimetroz neurtu.

Ardurak onartzen, zein lan-taldearen barruan erabakiak hartzen ikasi.

Balioak eta kostuak kalkulatu: ERANSKINA- kostu-taula.

Legeen eta printzipioen erabilera egiaztatu: Ohm-en eta Joule-rena.

KONTZEPTUZKOAK:

Erresistentzia elektrikoa.

Tentsio elektrikoa.

Indar kontraelektroeragilea

Elkarketa seriean eta paraleloan.

PROZEDURAZKOAK:

Diseinatu.

Neurtu.

Kalkulatu/ estimatu.

Materialak prozesatu: trazatu, moztu, itsatsi...

Planifikatu eta lanak banandu.

Taldelanaren teknikak eskuratu.

Zirkuituak eraiki.

Proiektuaren memoria elaboratu.

JARRERAZKOAK:

Garbitasuna eta ordena kontuan hartzea.

Beste batzuen ideiekiko begirunea izatea.

Tresnerekiko eta tailerreko segurtasunarekiko errespetua izatea

Baliabide materialen arrazoizko probetxamendua.

Sormena errazten dituen metodologia bizia erabiliko da. Halaber, noizean behingo arazoetan zenbait irtenbideren aurkikuntza froga/oker metodoz lortu ahal da. Aurkezten diren zailtasun batzuk, hain zuzen ere, erresistentzia egokietarako kalkuluari dagozkionak dira; baita marruzkaduren urripena ere, kotxea hobeto mugi dadin.

Unitatearen garapena, oro har, proiektu-metodoaren faseek adieraziko dute:

Sarrera eta arazoaren planteamendua.

Informazioaren bilaketa eta diseinua.

Proiektuaren burutzapena.

Memoriaren idazkuntza, lanaren azalpen eta ebaluazioa.

Honako baliabide materialak lantzeko ditugu: Motorea, "okumen" zurra, metalezko hagatxoak, plastikozko gurpilak, elektrizitate-kable koloretsuak, hiru mota LED, torlojoak, azkoinak eta zirrindolak.

Tresnei dagokienez, hurrengo gauzak beharko ditugu: Estainu-soldagailua, zerra elektrikoa, kableak zuritzeko eta mozteko elektrikari-artaziak, zutabedun zulagailua, erregla, arkatza, ...

20 ordu edo aintzakotzat hartzen da, hau da, 10 aste (astean 2 saio). Hurrengo moduan banatuta:

Kontzeptu elektrikoen azalpena eta lanaren proposamena.

Bateratze-lana, materialen aurreikuspena eta lanaren banaketa.

Prototipòaren eraikuntza.

Memoria eta aurkezpena

Kontrol idatzia alderdi zintifikoak erraz ebaluatzeko.

Behaketa zuzenetik:

Alde antolatzaileak kontuan hartu eta lanaren plangintzari dagozgionak. Hemendik etxerako lana (laminak) balora dezakegu : 1 puntu.

Irudimenezko alderdiak eta diseinuarekiko trebetasuna baloratu. Honela, ikaslearen koadernoa aztertuko dugu: 1 puntu.

Informazio-ekarpena oniritzi eta marazkien kalitatea ere bai. Ikaslearen txostenak horretarako balioko digu: 2 puntu.

Funtzionamendua balioetsi, baita prototipoaren alderdi bukatuak ere. Hortik tailerreko eta klaseko lana datozkigu: 3 puntu.

Idatzizko azterketarako zientzi-alde batzuk ( egitura eta elektrizitatea) erabili. Beraz, (ERANSKINA- kontrola) azterketari emango diogu: 3 puntu.

Arestian aipatutako ondorioz nota edo kalifikazioa dugu, baina puntuazioak independienteak dira eta denak gainditu behar dira.

1.- Zure hitzak erabiliz eta adibideak ipiniz definitu honako hauek: Trakzioa; Ebatura; Makurdura; Haga.

2.- Zure hitzak erabiliz eta beste gauza batekin konparatuz definitu: Erresistentzia; Potentzial diferentzia; Intensitatea; Isolatzailea.

3.- Ebatzi hurrengo zirkuitua,hau da, I kakulatu, hurrengo datuak ezagunak badira: V = 10 Volt eta R = 120 Ohm.

Ikasleen ustez proiektua erakargarria da.

Erresistentzi eta konmutadore konzeptuak finkatzen dira. Horren ondorioz, galdera batzuei erantzuten saiatzen da:

Nola banatu tentsioa?

Nola gutxitu motorearen birak?

Nola aldatu biraketa-norantza motorean?

Nola babestu LEDa?

Gainera, egitura arinak hartu behar dira kontutan (abiadura handiaz edo abiadura txikiaz kotxea higitarazteko). Bestalde, ahalik eta marruskadura gehien ekiditea komeni da; besteak beste, gurpil-ardatzetan, baita motorearenarekin adarretako baten txirrika lotzen dituen goman ere.

Azkenean, tailerreko kotxeen arteko lasterketa batean parte hartzeko aukera izango dugu; ikusteko zein higikari dabilen gehiago eta hobeto.