|
D.B.H. lehenengo zikloko unitate didaktikoa
Kateaturiko-efektu makina
Egilea: Alberto Fernández Piedra
Garatu 1998-1999
Aldez aurretik esan behar teknologia inoiz ez dudala eman
egongela batean eta aurten ere ez. Beraz teknologiari buruz dakidan guztia zuek
emandako ikastaroari esker izan dela aitortu behar.
SARRERA
Ikasturtearen zehar lan egindako ikas unitate didaktiko
guztiak birpasatuko ditugu D.U.aren medio, aurretik aritutakoa finkatzekotan;
hots, egiturak, Higidurak, Argia eta sonua. Era berean, taldeko antolaketa,
norberaren lana eta konponketa eta ikaslearen koadernoaren eraketa.
Ikasleek lana taiuskoak eta egokitze aproposa bukatzeko araso
handiak dituzteena jakinaren gainean jarri naiz. Hori dela eta proiektu hau
egingo dut operadore bakoitzaren bukaerari garrantzia handia emanez.
Metodologikoki bilketa bezala D.U. honek izango du "Metodo
de Proyectos" eta taldeko lanean bereziki aipatzen.
Didaktiko Unitate hau 12 eta 13 urteko umeentzakoei dagokie
eta 12 ordu egokitzeko behar izango dira.
Helburuak
Ikasleen gogoei dagokienez beregaintasun eta kreatibitatea
teknologiko arazo errezak abordatu, egokiko eta metodologikokiko era lantzen
arasoa ikastekotan, hautatu eta egin dagokion dokumentazioa, objetoak diseinatu
eta ikuspuntu ezberdinetatik egokitasun ebaluatu.
Proiektu teknologiko errezak planifikatu; aurrez aurretik
zeintzu izango diren baliabide materialak jakinez, beharrezko dokumentazioa
hautatzen eta lantzen.
Proiektu Teknologiko errezetan erabiltzen duten asmo eta
erabakiak adierazi, hala nola haien bideragarritasun eta irizpide guztiak
miatzen; baliabide grafiko,sinbologia eta egokitako berbategi edo lexikoa
erabiltzen.
Araso teknologiko batzu konpondu edota aurrez egiteko zein
garrantzitsua den taldeko lana eta talde barruko partaide izatea baloratu;
norberaren erantzukisunak jaso bakoiltzaren lana egitekotan, lankidetasun,
onartasun eta lagunkidetasunaren jarrera.
Bakoiotzaren trebetasunaz jabetu eta ondoren gozo eta
poztasunaren sentimendua bereganatu. Taldeko arazoei eta beharrezko ahaleginei
aurrez ekiteko, norberaren argitasuna lortzeko.
HELBURU DIDAKTIKOAK
Arrapala ezberdinak diseinatu eta eraiki; materiak
ezberdinekin
Zatagak eta zabangailu higidura igortzeko diseinatu eta
erailki.
Indargarriak (euskarriak, gapiroak, tiranteak, eskuairak
etabar) diseinatu eta eraiki.
Kontroladun eta ekindunaren zirkuito elektriko bat diseinatu
eta erailki.
Beharrezko lotura eta mihiztadura ezberdinak erabili lan
bukaera tailuzkoa lortzeko.
Proiektu asmatu, diseinatu, neurriak konprobatu, frogatu eta
azken mihiztadura egiteko plangintza antolatu.
Organizatu taldea eta egokiko lan banaketa egin denen
onarpenekin.
Zein garrantzitsuak diren bakoitzaren osasuna mantentzeko
segurtasun neurrien baloraketa positiboa egin .
Xede bat lortzeko iraunkortasuna behar dela baloratu eta era
horretan bakoitza bere buruarekin ondo eta pozik egon.
Edukinak
|
Kontzeptuzkoak |
Prozedurazkoak |
Jarrerazkoak |
· Makinak. Makina motak.
Kateaturiko efektuak.
· Energia. Energia mota
eta energia aldaketak.
· Egiturak.Elementu
iraunkorrak ( euskarriak, gapirioak, tiranteak eta eskuairak) eta
jasotzen dituzten indar guztiak. Triangulaketa.
· Soslaiak. Profil mota.
Ahaleginen hauskaiztasun ezberdinak.
· Plani makurtutak.
Arrapalak. Eta torloiluak. Erabilpen teknologikoak.
· Taketak. Erabilpen
teknologikoak.
· Zatagak. Haien motak.
Zataga Konbinaketak. Erabilpen teknologikoak.
· Motorrak. Motor motak:
Erresortekoak, elektrikoak, gomadunak...
· Egur mihiztadura.
Erabilpen arrunteenak.
|
· Diseinua, marraketa,
egur, kartoi, kartulina, paper, kortxo eta ehunezko piezen mozketa.
· Egurra landu era
ezberdinetan: ebakitzen, Itsatzen, torlojuak jartzen, kolatzen eta
mihiztatzen.
· Kortxo, kartulina,
kartoia, ehun eta plastiko piezak lotu lekedaren bidez edota
xingolaztantzen.
· Egur, plastiko, ehun,
kartoi, kartulina kortxo eta paperezko piezak taiuzko amaitu lixa, margo
edota bernizen bidez..
· Kateaturiko efektu
makinentzako eraiketa berezia egin:arrapala, torloiuak, zatorgak,
zabangailuak, motorrak, jaurtikitzaileak, katapulta, gatuak...
· Elektriko zirkuito
errezak muntaketa.
· Dokumento tekniko
errezen buruketa: Textuak, eskemak, diagramak, argazkiak, marraski
teknikoak, sinboloak...
|
· Taldeko lanaren
aurrean iritzi on bat eduki.
· Taldeko lanean
interesa azaldu norberaren iritziekin.
· Asmo eta proiektuak
trasmititu argi eta errez teknika ezberdinei esker.
· Zailtasunei aurre
ekiteko gaitasuna eta interesa azaldu.
· Diseinua zein
garrantsitua den objetuak eraitzeko onartu..
|
Ariketak
Experimentakuntza. Domino ekintza. Debatea. Ondorioak.
Kateaturiko-efektu makinen adibideak. Edariak emangailua.
Kafegailua.
Proiektu metodoaren garapena. Uneak eta faseak; batez ere:
diseinua, plangintza eta lan banaketa,pentsatu zer material erabili eta beharko
duten proiektu aurrera eramateko,erailketa eta frogak, azken montaketa,
funtsionamenduko froga eta memoria.
Ebaluazioa
Material ezberdinekin arrapalak erailki.
Zatagak eta Zabangailuak erailki higidura alde batetik
bestera eramatekotan.
Indargarri ezberdin bi erabili.
Elektriko zirkuitoa taiuzko eginda dago; mozketarik gabe eta
etengailu batekin.
Energia potenziala zinetika bihurtzen da galera handirik
gabe eta ondo dabil.
Diseinu fasean 3 faseak oso ondo azalduta agertzen dira.
Grafiko ordezkapena diedriko perpendikular planoetan.
Erailkitzeko pauso guztiak prozedurazko orrian azaltzen da.
Azken froga. Ea badabil ala ez.
Dagokion eginbeharrez arduratzen da.
Didaktico materialak
Operatzaileak: beste ariketetan landutakoak; hots, egiturak,
higidurak eta elektrizitateekin zer ikusi daukatenak.
Bibliografiko materiala
Gauzak nola dabiltza - C.D. Macaulay.d. Muchnik editores
1989 Barcelona
Teknologia 1 - ED Anaya (proiektu 1 eta 2).
Teknologia 2- ED Mc Graw Hill.
En Acción 1 – SM
|
|
|
Proiektua |
Talde |
|
Maila |
|
Data |
Izen eta abizenak.................................................Data............Maila.............
Kateaturiko-efektutako makinaren proiektuaLan
proposamena: Diseinatu eta erailki kateaturiko-efektutako makina bat bost
faseekin; egiturak eta elektriko eta mekaniko operadoreak konbinatzen.
Baldintzak
Kartulina. kartoia, papera, kortxo,ehuna edota egurra erabil
daiteke.
Makinak lan egindako 3 operadore gutxienez eduki behar.
Bakoitzaren makina besteena amaitzen duenean hasten dela
kontutan izan behar dela diseinua egiterakoan.
Proiektu-diseinu bat egin taldeko karpetaren
informazioaz baliatuz
Fitxa honetan egunero egiten duzuna
oharteraziko duzu
Erantzun hurrengo galdera sorta:
Zer egitura mota ezberdinak ezagutzen dituzu ?
Zeintzu erabiliko zenuke proiektu bakoitzean?
Margoz itzazu.
Zein mekaniko operadore ezagutzen dituzu?
Margoz itzazu.
6. Margoz ezazu elektriko zirkuito bat zure makinan
erabiltzeko,
dagokion sinbologia erabiltzen.
Taldea.....................................................Zenbakia..............Data............
Eraikituriko proiektua:_____________________________________
|
Eginbeharreko banaketa |
|
Izena |
1.Eguna |
2.Eguna |
3.Eguna |
4.Eguna |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Taldeko bozeramalea__________________Lan proposamena_________________________________________
Taldea____________________ Maila____________Data_________
Aurkeztutako asmoak ( Egileen laburpena).
Onartutako asmoa. Azalpenak eta lehendabiziko marrazkia.
Beharrezko materialak. Zure ustez zenbat balio izango duten?
Aurrekontua
|
Batasuna |
Kontzeptua |
Unitate/ prezioa |
Guztira |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
%16 |
|
|
|
|
Guztira |
|
|
Zailtasunak. Nola konpondu dituzu?
Faktura
|
Batasuna |
Kontzeptua |
Unitate/prezioa |
Guztira |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
%16 |
|
|
|
|
Guztira |
|
|
Azken azalpenak. Proiektuaren marrazkia. |
Taldeko lana
Asmoak ikuskatzen
Asmorik hobereena hautatu
Teknologiko proiektua
Ebaluaketa
Hasierako ebaluaketa
Sormen eta originaltasuna
................................................. .(3)______
Marrazkientzako trebetasuna.................................................(3)______
Gaia menperatzen du
........................................................... .(3)______
Proiektua
Marrazkien asterketa:
Nahikoa
..................................................................................(1)
_____
Oso ondo.................................................................................(2)______
Bikain......................................................................................(3)______
Lan burutzapena:
Operadoreak............................................................................(3)______
Funtzionamendua....................................................................(3)_______
Bukaera...................................................................................(3)_______
Originaltasuna.........................................................................(3)_______
Egindako objetuen erizpidea...............................................
...(8)_______
Memoria
Garaiz aurkezturik....................................................................(1)______
Antolakuntza............................................................................(1)______
Aurkezpena..............................................................................(2)______
Aurrekontua.............................................................................(1)______
Lan erizpidea:
Nahikoa....................................................................................(1)______
Oso ondo
.................................................................................(2)______
Bikain.......................................................................................(3)______
Eguneroko lana
Puntualitatea............................................................................(2)______
Antolakuntza............................................................................(2)______
Aurkezpena..............................................................................(2)_____
Norberaren ebaluaketa
Nire operadorea:
Txarto dago
Kili kolo dago
Ondo dago...................................................................................(2)_____
Arauak
Material eta beharrezko tresnak ekartzen du..............................(2)_____
Klaseko arauak errespetatzen du................................................(2)_____
Material erabiltzeko arauak errespetatzen du.............................(2)_____
Manu eta garbitasunaz arduratzen
da.........................................(2)_____
Ez du oihukatzen ezta zarata egiten...........................................(2)_____
Materialak aprobetxatzen ditu...................................................(2)_____
Gutxi - <30 * Nahikoa-
30-38 * Ondo- 39-45 * Oso Ondo- 46-52 * Bikain- > 53
Zbk. Erazkina
Aurkibidea
Proiektua:___________________________
|