WEBGUNEAK

Web-sites - Webs

URL: http://www.geocities.com/heartland/plains/1531

Web orri hau Uruguayn egiten du Martin Ospitaletchek. Nafarroa Garaiko Baztan haranaren ingurukoa da. 1996ko abenduaren 29an eraiki zuten, baina geroztik zenbait aldiz berritu dute.

EDUKIA

Gai ezberdinei eskainitako hainbat atal ditu: historia, tradizioak, gastronomia, esku langintza, kirola edo zerbitzuak (ostatuak, jatetxeak, busak). Genealogiarentzat duten interesagatik hurrengo ataletan erreparatu dugu:

1. Etxea eta etxaldea. Atal honetan euskaldunendako etxeak izan duen eta duen garrantzia agertzen da; egileak berak erraten duen bezala, familia, abizena eta etxea elkarrekin estuki loturiko hiru kontzeptu dira Euskal Herrian.

2. Abizenaren bilakaera Baztanen. Abizen oikonimikoak (etxaldeko izenetik eratorriak) eta abizen toponimikoak (leku izen batetik eratorriak, gehienetan herri edo auzo bateko izenetik). Bi kasuetan "de" aurrizkia erabiltzea zilegi da (erdaraz mintzatzean, jakina), pertsonaren jatorria edo nondik heldu den adierazten duelakoz.

Era berean zera gaineratzen du: XVII. mende inguruan finkatu zen artio, pertsona baten bizitzan zehar abizena alda zitekeela, horrek dakarren nahasmenarekin. Adibideak emanez argitzen du pertsona batek aitaren edo amaren aldetik zetorkion abizena eraman zezakeela, sortetxekoa, ezkontzen zen etxekoa, edo are bere sorterriaren edo auzoaren izena.

3. Etxea, Genealogia eta Heraldika. Atal honek etxeen izen zerrenda bat dauka, herriaren arabera sailkatuak; hiru kasutarik batean, gorago edo beherago, bertze orri batera bidaltzen gaitu, eta han informazio gehiago ematen digu: etxearen deskripzioa egiten du eta hura edo haren armarriko argazkiak erakusten ditu.

Bertze aldetik, Baztango armarria deskribatzen du eta bere sorrerako historia eta horren inguruko mito batzuk kontatzen ditu. Aintzat hartu behar da arma hauek erabiltzea haraneko biztanle guziei zegokiela, eta gainera haiek guziak aitonen semeak zirela.

Hala ere, izengoitian agertzen dena gora behera, ez dago inongo ohar genealogikorik. Hori bai, eskatzen duenarekin informazioa konpartitzeko prest agertzen da egilea.

4. Ikerketa genealogikoaren iturriak. Azkenik, bere genealogia Baztanen ikertu nahi dutenendako lau laguntza funtsezko aurkezten ditu:

Nafarroako Artxibo Orokorra (Iruñea).
Eliz parrokietako artxiboak.
Baztango Udal Artxiboa (Elizondo).
Elizbarrutiko Artxiboa (Iruñea).

IRUZKINA

Diseinuaren aldetik pixka bat motx geldi badaiteke ere, web orri honek daukan informazioa erakargarri suerta daiteke Baztanen sortutako abizenak ikertzeari ekin diotenendako. Nire ustez bereziki interesgarria da etxeen zerrenda eta hura osatzen duen informazioa. Bitxikeria gisa, baliotsua izan daiteke ere armarriaren sorrerari buruzko legenda. Eta interesgarriak dira, halaber, abizenaren bilakaerari eta etxearen garrantziari buruzko azalpenak.